Stockholm

Stockholm-26

Stockholm, İsveç

Atatürk Havalimanından 3 buçuk saatlik bir uçuşun ardından Arlanda Havalimanına doğru alçalmaya başlarken camdan dışarı doğru baktığımda gözlerimi manzaradan alamadım. Birbirlerinden kara parçasıyla ayrılmış yuvarlak göletler ve sayıca gözünüzün alabileceğinden fazla ağaç, sonbaharın etkisiyle kahverengi kırmızı arası bir renk cümbüşü yaratıyordu. Daha önce bu kadar kuzeyde olan Helsinki’ye gitmişliğim vardı ama yukarıdan ilk kez tığ ile işlenmiş gibi duran bir kara düzeniyle karşılaşıyordum. Ülkedeki kara topraklarının yarısı ağaç ve yeşillik… Daha Stockholm’e inmeden ağaca bu kadar değer veren bir milletin kim bilir insana ne kadar değer verdiğinin hayallerine daldım gittim. Nitekim dolu dolu üç günümü bu muhteşem şehirde geçirdiğimde ise tahminimin ne kadar doğru olduğunu anladım. Türklerdeki ‘’soğuk ülke, soğuk insan’’, ‘’ intihar oranları yüksek ’’ diye bilinen bu ülkeyi ne kadar da yanlış tanımışız. Herkes güler yüzlü, ilgili ve empati sahibi. 8 aylık kızımız Ela ile gittiğimiz bu tatilde burada kendi ülkemde yaşadığım zorlukların hiç birini yaşamadım hatta hiçbir zorluk yaşamadım desem yeridir. Çocukları hayatlarının tam ortasına koymuşlar çünkü çocukların bir milletin geleceği olduğunun bilincine çok uzun zaman önce varmışlar. İntihar oranı olayı nasıl uydurulmuş bir yalansa dünya sıralamasında aşağılarda kalıyorlar. Kışların uzun olması haricinde ‘’beşikten mezara her şeyleri garanti altında’’ olan İsveç halkının keyfi, hali vakti oldukça yerinde.Dönmemin üzerinden bir hafta geçmesine rağmen ve ekim gibi soğuk bir zamanda küçük bir bebekle gitmiş olmama rağmen bir parçam orada kaldı. İsveç, İskandinav yarımadasında bulunan topraklarında 9 milyonluk bir nüfusa ev sahipliği yapmaktadır. Güney bölgesi daha sıcak olduğu için nüfusun yaklaşık 2 milyonu Stockholm’de toplanmıştır. Bu avuç içi kadar insandan yani 9 milyon insandan sayısız Nobel ödülü alan bilim insanı, H&M, Volvo, Ericsson, IKEA, Absolut, Saab, Oriflame, Scania, Tetrapak gibi herkesin bildiği dünya devleri çıkmıştır. Ülke olarak dünyayı yöneten dev bir oyuncu olmak gibi bir dertleri olmadığından barışı esas alan bir politika hakimdir. Tabi ki dünyanın sayılı silah üreticisi ülkelerinden biri olduğunu söylemeden geçmemek gerekir. Dünyayı yönetme hayaline kapılıp halkını savaşlara sürüklemektense sessiz sedasız oyuncu olmayı seçmişlerdir.

Stockholm-2Finlandiya yazımda da belirttiğim gibi halkın büyük çoğunluğu güneş eksikliğinden meydana gelen açık sarı saç ve mavi göze sahip.  Gulf Stream akıntısı sayesinde ülke diğer kuzey ülkelerine göre daha yaşanır bir iklime sahip. Temmuz ve Ağustos ayları en sıcak aylarıdır. 20 derece bir İsveçli için yaz demek çünkü ısı bu sayının çok üzerine çıkmıyor. Kışın güneş kendini bir gün içerisinde 5 saat kadar gösteriyorken, güneş en kuzey bölgesinde birkaç ay hiç doğmuyor. Yazın ise tam tersi, kuzeyde güneş aylarca batmıyor ve diğer bölgelerinde ise 3 saatliğine loş bir şekilde batıp tekrar doğmaktadır. Bunu geçen sene Helsinki’de ve St. Petersburg’da yaşamıştık. Dışarıda ışık varken uyumakta oldukça zorlanmış ve günün uzunluğunu anlamadan akşam 12’ye kadar güneşin aydınlattığı sokaklarda aylaklık etmiştik. Kuzey Işıklarını yani Aurora Borealis’i Kiruna’da kış ayları olan Mart ve Nisan ayında büyük bir keyifle izleyebilirsiniz. Stockholm’ün ve diğer şehirlerin tadını çıkarmak için Temmuz, Ağustos aylarını, karın ve kuzey ışıklarının tadını çıkarmak için ise Mart, Nisan aylarını tercih etmelisiniz.

Stockholm-21İskandinavya’nın başkenti olarak adlandırılan Stockholm’de yapılacak ve görülecek etkinlik sayısı bir turisti sevindirecek cinsten. Tasarıma ve gelişmişliğin getirdiği sanat düşkünlüğüne her yerde rastlamak mümkün. Müze cenneti olarak da adlandırabileceğimiz bu kenti dolu dolu yaşamak için üç gün yeterli olurken, iki gün de kenti çözmek için yeterli olacaktır. Şehir 14 adanın birbirine köprülerle bağlanmasından meydana gelmiştir. Şehri gezmeyi Stockholm’ün Sultanahmet’i olan Gamla Stan’dan (Old City) başlamanızı öneririm. Burada görmezseniz olmaz diyebileceğim 608 odalı Kungliga Slottet (Milli Saray) ve Storkyrkan (Katedral) var. İkisi de şehrin en eski yapılarından, birinde hala İsveç Kralı kalıyor diğeri ise eskiden beri taç giyme törenlerinin yapıldığı kilise. Bu bölgede Nobel Müzesi var. Çok ilginç bir yanı olmadığını söyleyebilirim ama yinede görmeden dönmemek gerek. (Hemen yanında Chokladkoppen isimli cafe’de dünyanın en lezzetli sıcak çikolatasından mutlaka için.) Nobel ödülleri ile ilgili asıl gezilecek yer ödüllerin verildiği Stadshuset yani Belediye Sarayı. Ödüller buradaki mavi salonda veriliyor ve katılımcılar Grand Hotel’de ağırlanıyor. Şehrin en hareketli ve güzel caddesi Drottninggatan Caddesive etrafındaki şirin sokakları. Daha sonra Djurgarden adasında öncelikli olarak Vasa Müzesini gezmelisiniz. 1600’lerde büyük paralar harcanıp yapılan gemi, ilk denize açıldığı gün batar ve 300 yıl denizin altında yatar, ta ki 1961 yılına kadar. Daha sonra eski İsveç yaşamını gösteren eski evlerin olduğu ve İsveç’e özgü hayvanların bulunduğu açık hava müzesi Skansen’i görmeden dönmeyin. Skansen’in içindeki Akvaryum’da  egzotik hayvanları, lemurları ve değişik türden maymunları mutlaka ziyaret etmelisiniz. Nordiska Muzesi ve çocukları olanlar için Junibacken Djurgarden’de görülecek diğer güzel yerlerden. Östermalm zenginlerin oturduğu ve pahalı markaların mağazalarının bulunduğu bölge iken Norrmalm, Ahlens, NK ve Gallerian, PUB gibi departman store’ların bulunduğu alışveriş bölgesi. SOFO ise Londradaki Soho’yu andıran alternatif ve vintage stile sahip bir bölge. Bol zamanı olanların ise;  Şehre 1 saat uzaklıktaki Drottningholm Sarayı, eğlence sevenler için eğlence parkı Gröna Lund, Modern Museet, National Museet, Viking müzesi Historiska Museet ve fotoğraf severler için Fotografiska Museet görülebilinecek diğer yerlerden. Nordic Sea Otel’in içinde bulunan Ice Barise meraklıları için veya daha önce bu deneyimi yaşamamışlar için güzel bir seçenek. Dileyen Carlsberg’in fabrikasını ziyaret edilip biranın nasıl yapıldığına göz atabilir. Genelde müzelere giriş kişi başı 100 Kr yani 30 TL civarında. Stockholm kartı alanlar istediği kadar müze gezip toplu taşımalara para ödemiyor ama kartta o kadar ucuz değil.

Stockholm-4Kuzeyde Sami bölgesinde daha çok ren geyiği eti yenirken güneyde taze sebzeli ve balık ağırlıklı yemekler tüketilir. Köttbullar (IKEA’da yediğiniz köftelerden), Somon en yaygın yemeklerdendir ve yanlarında patates püresi veya haşlanmış patates ile servis edilir. Falafelve kebap yemek kültürlerine girmiş yiyeceklerdendir. 60’lı yıllardan sonra yabancı yemek kültürlerini kendi kültürleriyle karıştırarak füzyon yemeklerden tutun, Michelin yıldızlı restoranlara kadar çok çeşitli yerler açılmış. Yemekler diğer her şey gibi çok pahalı. İki kişi ortalama ucuz bir yemek 100 tl’den başlıyor. En keyif aldığımız restoran Östermalm Saluhall’daki yani yemek pazarındaki balıkçı Lisa Elmqvist’ti. Fiyatlar her şeyde olduğu gibi bu restoranda da pahalı. Hötorgshallen ise Hötorget’teki diğer bir yemek pazarı. Gamla Stan’daki İtalyan Michelangelo Restoranı’nın pizzaları çok başarılıydı. Södermalm’daki Urban Deli, The Flying Elk, Den Den Gyldene Freden gidilebilecek hoş restoranlardan. Dünyada kişi başına en çok kahve tüketen milletlerden biri ünvanını alan İsveçliler fika denilen kahve molaları vermeyi seviyorlar. Kışın akşam 7’den sonra restoranlar kapanıp kahve dükkanları dolup taşıyor. Kahvenin yanında sokakları kokutan tarçınlı çörek (kanelbullar) yiyorlar. Hiçbir yerde Starbucks yok, insan bu kadar kahve tüketen bir yere nasıl giremez diye ister istemez düşünüyor. En iyi mekana ve çöreklere sahip kahve mekanı kesinlikle Vasagatan’daki Espresso House.

Stockholm-24İsveç’in pahalı olduğunu daha önce de söylemiştim sebebi ise aldıkları vergi oranları. Bu oran %25 evet doğru okudunuz %25. Tabi ki 78 Euro’yu geçince verginizi havalimanından temin edebilirsiniz ama ben bir hafta önce aldığım bir botu burada ki fiyatıyla karşılaştırınca gözlerim yerinden fırladı nerdeyse 3 katıydı. Dolayısıyla alışveriş yaparken iyi hesap yapın derim. İsveç’e özgü alınabilinecek hediyelik eşyaları; yünden yapılmış battaniye, kazak veya şapka türevleri, ren geyiği tüyünden halılar, İsveç’in simgesi Dala atları, geyik boynuzlarından yapılmış aksesuarlar, Pippi Longstock ve Anderson’ın masallarına ait kitaplar, Viking şapkaları olarak sayabilirim. İsveçlerin cam konusunda usta olduğunu söylemeden geçmeyelim. Kaliteli cam ürünleri almak istiyorsanız adres Kosta Boda ve Orrefors. Şehrin her köşesinde farklı ve tasarım objelerin satıldığı dükkanlarla karşılaşmanız olası. Bohem SoFo bölgesinde vintage ürünler, bizdeki Nişantaşına benzetebileceğim Östermalms bölgesinde lüks markalar ve her tarafı H&M’lerle sarılı Norrmalm tam bir alışveriş cenneti. Yine Norrmalm’de bulunan NK, Ahlens City ve PUB  alışverişkoliklerin uğraması gereken mağazalardan. Yerel bir giyim markası olan Filippa K’nın mağazasına göz atabilirsiniz, dünyaca ünlü bir marka olmasının yanı sıra tarzı ve renkleri sade ama şık.

Stockholm

Kısa Kısa

  • Viking dönemi İsveç’te 8. ve 11. Yüzyıllar arası yaşanmıştır. Christopher Colombus’dan 500 yıl önce Amerika’yı fethettiği söylenen denizler hakimi Vikinglerin yaşamlarını merak edenlerin gerçeklere dayandırılarak kurgulanmış olan History Channel’ın yayınladığı ‘’Vikings’’ dizisini izlemesini şiddetle öneririm.
  • İsveç şimdiye kadar gittiğim en pahalı şehirlerden biriydi. En basit bir müze girişi 100 Kr yani 30 küsür tl iken, havalimanında şehre 20 dakikada gelen Arlanda Express treni 2 kişi sadece gidiş 160 tl idi.
  • Ülkede içki devlet tekelinde ve sadece System Bolaget denilen yerlerden yüksek vergiler ödenerek alınabiliyor sebebi ise sorumsuz alkol tüketimini engellemek ve alkol tüketiminin önüne geçmek aslına bakarsanız.
  • Herkes bisiklete biniyor hatta bisiklet trafiği yaşandığına şahit oldum birkaç kez. Harekete, outdoor sporlarına ve sporun her türüne düşkünler. O kapalı gri ve yağmurlu havada motivasyonlarını toplayıp kendilerini dışarı atabiliyorlar.
  • Norrmalm’de olan otelimiz Rica Hotel yeri çok merkezi olsa da verdiğimiz paranın karşılığını düşününce içi oldukça vasattı. Odalar çok küçük ve otelin lobisine asansörle çıkılıyordu. Nordic Light Hotel, Berns Hotel ve Grand Hotel şehrin en güzel otellerinden.
  • Devletin verdiği para desteği ve bebek bakımı için ebeveynler arasında bölüşülebilen yaklaşık 480 gün izin veriliyor ve devlet 420 gününün ücretini ödüyor. Dolayısıyla sokakta 3 çocuklu İsveç’li görmek oldukça olağan.
  • İsveç’te çocuk dövmek yasak ve buna dair bir kanunları var.
  • Oldukça temiz olan suyu çeşmeden rahatlıkla içebilirsiniz tüm ülkede sular çeşmeden içiliyor.
  • Havalimanından şehre Arlanda Express treni ile 20 dakikada, Flygbussarna yani otobüs ile 40 dakikada ulaşabilirsiniz. En ucuzu otobüs, sonra tren ve en pahalı ulaşım ise taksi.
Namibya

Namibya

Machu Picchu

Machu Picchu

Los Angeles

Los Angeles

Toskana

Toskana

Marakeş, Fas

Marakeş, Fas

Izlanda

Izlanda

Malta

Malta

Myanmar

Myanmar

Provence

Provence

Moğolistan

Moğolistan

Mardin

Mardin

Japonya

Japonya

Bali, Endonezya

Bali, Endonezya

Avusturya

Avusturya

Dubai

Dubai

Bled Gölü, Slovenya

Bled Gölü, Slovenya

Norveç

Norveç

Yucatan, Meksika

Yucatan, Meksika

Kadim Galeri

Kadim Galeri

Sokaklar Galeri

Sokaklar Galeri

Hayvanlar Galeri

Hayvanlar Galeri

Soyut Galeri

Soyut Galeri

Yemek Galeri

Yemek Galeri

Manzara Galeri

Manzara Galeri

Portre Galeri

Portre Galeri

Simgeler Galeri

Simgeler Galeri

Kudüs, İsrail

Kudüs, İsrail

Mahe, Seyşeller

Mahe, Seyşeller

Kopenhag, Danimarka

Kopenhag, Danimarka

Stockholm, İsveç

Stockholm, İsveç

Endülüs, İspanya

Endülüs, İspanya

Sharm El Sheikh, Mısır

Sharm El Sheikh, Mısır

Londra, İngiltere

Londra, İngiltere

Edinburg, İskoçya

Edinburg, İskoçya

Bakü, Azerbaycan

Bakü, Azerbaycan

Kapadokya

Kapadokya

Pekin, Çin

Pekin, Çin

Beyrut, Lübnan

Beyrut, Lübnan

Chiang Mai & Bangkok, Tayland

Chiang Mai & Bangkok, Tayland

Angkor Wat, Kamboçya

Angkor Wat, Kamboçya

St.Petersburg, Rusya

St.Petersburg, Rusya

Helsinki, Finlandiya

Helsinki, Finlandiya

Petra, Ürdün

Petra, Ürdün

Zürih, İsviçre

Zürih, İsviçre

Kuveyt

Kuveyt

Cape Town, Güney Afrika

Cape Town, Güney Afrika

Zanzibar

Zanzibar

Safari, Tanzanya

Safari, Tanzanya

Santorini, Yunanistan

Santorini, Yunanistan

Agra Jaipur Udaipur, Hindistan

Agra Jaipur Udaipur, Hindistan

New York & Miami, ABD

New York & Miami, ABD

İtalya

İtalya

Maldivler

Maldivler

Karadağ

Karadağ

Prag, Çek Cumhuriyeti

Prag, Çek Cumhuriyeti

Sarajevo & Mostar, Bosna Hersek

Sarajevo & Mostar, Bosna Hersek

Dubrovnik, Hırvatistan

Dubrovnik, Hırvatistan